FX Swaps và “nợ USD ẩn” – Vì sao thị trường ngoại hối có thể căng thẳng chỉ vì… thiếu đô?

1. FX market lớn đến mức nào?

Theo khảo sát 3 năm một lần của BIS, khối lượng giao dịch FX OTC trung bình ~7.5 nghìn tỷ USD/ngày (April 2022).
Điều này nói lên một sự thật: FX không chỉ là “mua bán tiền tệ”, mà là hạ tầng cho thương mại, đầu tư, phòng hộ, và đặc biệt là tài trợ bằng USD.

2. FX swap là gì – và vì sao nó quan trọng hơn spot đối với “dòng tiền thật”?

FX swap/forward về bản chất thường được dùng để:

đổi tiền tạm thời (lấy USD hôm nay, hẹn trả sau)

phòng hộ tỷ giá cho danh mục trái phiếu/cổ phiếu xuyên biên giới

tài trợ (funding) cho các định chế không phải Mỹ.

BIS có các báo cáo chuyên sâu về vai trò USD funding trong hệ thống tài chính toàn cầu và vì sao USD luôn là “đồng tiền lõi”.
Các bulletin gần đây của BIS cũng nhấn mạnh quy mô lớn của FX derivatives phục vụ hedging, cho thấy “phần chìm” của thị trường nằm ở phái sinh, không phải spot.

Tham gia nhóm chat cộng đồng Giao Lộ Đầu Tư tại đây.

3. “Nợ USD ngoài bảng cân đối” – thứ làm khủng hoảng đến nhanh hơn

Một cảnh báo đáng chú ý: trong thị trường FX swap khổng lồ, tồn tại lượng nghĩa vụ USD “khó nhìn thấy” vì đặc thù kế toán/ghi nhận, khiến rủi ro có thể bị đánh giá thấp.

Reuters cũng từng trích cảnh báo từ BIS về nguy cơ “dollar scramble”: khi biến động tăng, nhiều bên đồng loạt cần USD để đáo hạn/đóng vị thế swap, gây căng thẳng thanh khoản USD toàn cầu.

Nói cách khác:
Khi “hết đô”, FX market có thể căng như dây đàn, dù tin tức vĩ mô không có gì quá lạ.

4. Vì sao chuyện “thiếu USD” có thể tác động đến cả EURJPY, GBPUSD…?

Vì USD là đồng tiền trung gian trong rất nhiều giao dịch và phòng hộ. Khi USD funding đắt/khó:

Tổ chức bán tài sản rủi ro, giảm vị thế,

mua USD để trả nghĩa vụ,

khiến USD mạnh lên và biến động FX lan rộng.

Đây là lớp cơ chế mà trader nhỏ lẻ ít khi nhìn thấy, nhưng lại là nguyên nhân của nhiều cú “đạp – quét – chạy” cực mạnh.

5. Ứng dụng cho trader: đọc “căng thanh khoản” trước khi chart biến dạng

Khi thị trường bước vào trạng thái funding stress (căng USD), bạn sẽ hay thấy:

Biến động tăng bất thường, wick dài

Thị trường “đi nhanh – hồi nhanh”

Các cặp nhạy cảm rủi ro chạy cực mạnh

Lời khuyên kiểu người sống lâu:

Giảm đòn bẩy khi biến động funding tăng

Tránh giữ vị thế lớn qua thời điểm nhạy cảm

Ưu tiên quản trị rủi ro hơn là “đúng hướng”