Lạm phát “nuốt chửng” lương thực tế: Người lao động các nước giàu đang nghèo đi từng ngày
Cuộc chiến Mỹ - Iran đã châm ngòi cho cú sốc năng lượng toàn cầu, đẩy lạm phát tăng vọt và khiến tiền lương thực tế bắt đầu giảm mạnh tại Mỹ, Anh, Eurozone.
Sau nhiều năm chờ đợi phục hồi, người lao động đang chứng kiến sức mua bị bào mòn nghiêm trọng, báo hiệu một giai đoạn khó khăn mới cho kinh tế thế giới.
Một “cơn bão hoàn hảo” đang ập đến với người lao động tại các nền kinh tế phát triển. Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran không chỉ làm gián đoạn nguồn cung năng lượng mà còn đẩy giá xăng dầu, vận chuyển và hàng hóa tăng vọt, khiến lạm phát trở lại mức báo động.
Theo Financial Times, lần đầu tiên sau hai năm, tại Mỹ, giá tiêu dùng tăng 3,8% trong tháng 4 trong khi tiền lương chỉ tăng 3,6%. Đây là lần đầu sau thời gian dài, sức mua của người dân Mỹ thực sự bị suy giảm. Nhà kinh tế Diane Swonk của KPMG nhận định tình hình này khó cải thiện nhanh chóng, ngay cả khi eo biển Hormuz được mở lại.
Tương tự ở Anh, tiền lương thực tế gần như dậm chân tại chỗ và có nguy cơ giảm sâu hơn trong năm 2026. Thị trường lao động đang yếu đi rõ rệt với tỷ lệ thất nghiệp tăng và số lượng việc làm mới ở mức thấp nhất nhiều năm. Chính phủ Anh vừa đưa ra một số gói hỗ trợ (giảm VAT du lịch, hoãn tăng thuế xăng) nhưng nhiều chuyên gia cho rằng đây chỉ là “liều thuốc giảm đau” chứ chưa giải quyết được gốc rễ.
Tại Eurozone, bức tranh cũng không sáng sủa hơn. Sau khi mới hồi phục nhẹ từ cú sốc lạm phát 2022, người lao động lại tiếp tục đối mặt với áp lực. Chuyên gia Claus Vistesen từ Pantheon Macroeconomics dự báo tăng trưởng lương thực tế của khu vực gần như bằng 0 trong năm 2026, thậm chí âm sâu ở một số nước như Pháp.
Tại sao điều này nguy hiểm?
Có hai kịch bản đáng lo ngại:
- Người dân cắt giảm chi tiêu mạnh → nhu cầu suy giảm → doanh nghiệp cắt giảm việc làm → suy thoái lan rộng.
- Người lao động đòi tăng lương mạnh → lạm phát kéo dài, tạo ra vòng xoáy khó kiểm soát.
Ông Michael Feroli của JPMorgan cho rằng nếu giá năng lượng giảm trở lại, tiền lương thực tế có thể phục hồi. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng lạm phát cao sẽ làm thu hẹp lợi nhuận doanh nghiệp, dẫn đến cắt giảm tuyển dụng và khiến người lao động càng khó đòi tăng lương.
Sự khác biệt giữa các nước châu Âu:
- Pháp: Tình hình đặc biệt khó khăn vì chính phủ không còn dư địa tài khóa để hỗ trợ người dân.
- Đức: Người lao động được bảo vệ phần nào nhờ cắt giảm thuế nhiên liệu.
- Tây Ban Nha và một số nước khác: Có cơ chế chỉ số hóa lương (tự động điều chỉnh theo lạm phát) nên người lao động đỡ thiệt thòi hơn so với Mỹ.
Tổng thể, các nhà kinh tế nhận định cú sốc lần này tuy không mạnh bằng năm 2022 nhưng vẫn đủ khiến nguy cơ suy thoái nhẹ tại Eurozone tăng lên đáng kể. Càng kéo dài, thời gian để tiền lương thực tế phục hồi sẽ càng lâu.
Kết luận:Người lao động tại các nước giàu đang bước vào một giai đoạn thử thách mới. Sau đại dịch, lạm phát cao, giờ là xung đột địa chính trị – tất cả đang khiến giấc mơ tăng trưởng thu nhập thực tế trở nên xa vời. Liệu các ngân hàng trung ương và chính phủ có kịp thời ứng phó hiệu quả hay không sẽ quyết định mức độ nghiêm trọng của cuộc suy giảm sức mua này.
Tỷ lệ win đạt 88,44%
Âm trạng thái chưa tới 1% (0.54%)
Tăng trưởng tài khoản đạt 66,72%
Tham gia cộng đồng GLĐT để được cài đặt và trải nghiệm xem thông số chi tiết
