Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran treo sợi chỉ: Trump chưa phê duyệt, nhưng eo biển Hormuz sắp mở cửa?
Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận sơ bộ gia hạn ngừng bắn thêm 60 ngày cùng nới lỏng giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz – tuyến đường huyết mạch của dầu mỏ thế giới. Tuy nhiên, Tổng thống Trump vẫn chưa ký duyệt, trong khi Mỹ tiếp tục trừng phạt mạnh tay mạng lưới dầu mỏ Iran.
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang kéo dài nhiều tháng, Mỹ và Iran bất ngờ đạt được thỏa thuận sơ bộ quan trọng vào ngày 28/5. Thỏa thuận này nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày và khôi phục hoạt động tàu bè tự do qua eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí hóa lỏng toàn cầu.
Tuy nhiên, thỏa thuận vẫn đang ở giai đoạn rất nhạy cảm. Tổng thống Donald Trump chưa phê duyệt, trong khi phía Iran khẳng định văn bản cuối cùng vẫn chưa hoàn tất. Dù vậy, chỉ riêng tin tức này cũng đủ khiến thị trường dầu mỏ “dễ thở” hơn khi giá dầu giảm rõ rệt.
Những điểm chính của thỏa thuận tạm thời
Nếu được cả hai bên chính thức thông qua, thỏa thuận sẽ:
- Cho phép tàu thuyền lưu thông bình thường trở lại qua eo biển Hormuz.
- Mỹ dỡ bỏ phong tỏa một số cảng của Iran và nới lỏng部分 lệnh trừng phạt liên quan đến xuất khẩu dầu.
- Hai bên tiếp tục đàm phán các vấn đề cốt lõi, đặc biệt là chương trình hạt nhân của Iran.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance thể hiện sự lạc quan thận trọng: “Chúng tôi chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng, nhưng đã tiến rất gần. Tôi khá tin tưởng vào triển vọng hiện tại.”
Mỹ vẫn “vừa đàm phán, vừa gây áp lực”
Dù có tiến triển ngoại giao, Washington vẫn duy trì lập trường cứng rắn. Cùng ngày 28/5, Bộ Tài chính Mỹ công bố đợt trừng phạt mới nhắm vào 8 tàu chở dầu và hơn 15 thực thể trong mạng lưới buôn bán dầu của Iran, bao gồm các công ty tại Hồng Kông và Dubai.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent khẳng định rõ thông điệp kép của Mỹ: “Chúng tôi để ngỏ cửa đàm phán, nhưng sẽ không để Iran dùng tiền dầu tái xây dựng quân sự.”
Lý do eo biển Hormuz quan trọng đến vậy
Trước khi xung đột bùng phát ngày 28/2, eo biển Hormuz là tuyến đường huyết mạch của năng lượng thế giới. Sau khi giao tranh nổ ra, lưu lượng tàu bè qua đây giảm tới 88%, đẩy giá dầu tăng vọt và gây áp lực lạm phát toàn cầu, đặc biệt với các nước châu Á nhập khẩu năng lượng.
Việc khôi phục tự do hàng hải sẽ giúp ổn định nguồn cung và giảm chi phí năng lượng đáng kể trong 60 ngày tới.
Những trở ngại vẫn còn rất lớn
Mặc dù có thỏa thuận tạm thời, khoảng cách giữa hai bên vẫn sâu sắc:
- Iran đòi Mỹ dỡ bỏ toàn bộ trừng phạt, trả lại tài sản bị phong tỏa và rút quân khỏi khu vực.
- Mỹ yêu cầu Iran hạn chế chương trình hạt nhân và chấm dứt hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm.
- Iran còn đòi thỏa thuận phải bao gồm việc Israel ngừng tấn công ở Lebanon.
Ngoài ra, căng thẳng còn lan sang Oman – quốc gia nằm đối diện eo biển Hormuz. Mỹ đã cảnh báo Oman không được hợp tác với Iran thu phí tàu bè qua eo biển.
Triển vọng phía trước
Đây là bước tiến lớn nhất kể từ khi xung đột bắt đầu, nhưng tiến trình hòa bình vẫn cực kỳ mong manh. Thị trường đang theo dõi sát sao động thái tiếp theo của Tổng thống Trump và phản ứng chính thức từ Tehran.
Tỷ lệ win đạt 88,44%
Âm trạng thái chưa tới 1% (0.54%)
Tăng trưởng tài khoản đạt 66,72%
Tham gia cộng đồng GLĐT để được cài đặt và trải nghiệm xem thông số chi tiết
