Tiêu dùng yếu của Trung Quốc kéo nền kinh tế đi xuống khi mối đe dọa thuế quan của Trump hiện hữu

• Sản lượng công nghiệp của Trung Quốc đạt mức cao nhất dự kiến, tăng trưởng doanh số bán lẻ chậm lại
• Dữ liệu hỗn hợp nhấn mạnh sự mong manh của nền kinh tế khi nhu cầu trong nước vẫn còn yếu
• Tăng áp lực để có thêm kích thích trong bối cảnh đe dọa áp thuế của Hoa Kỳ

Vào ngày 16 tháng 12, tại Bắc Kinh, dữ liệu kinh tế mới nhất của Trung Quốc chỉ ra một bức tranh trái chiều về tình hình phát triển kinh tế. Mặc dù sản lượng công nghiệp trong tháng 11 đã ghi nhận sự tăng trưởng nhẹ, với mức 5,4% so với cùng kỳ năm trước, doanh số bán lẻ lại làm thất vọng với chỉ 3,0%, thấp hơn nhiều so với dự đoán của các nhà phân tích. Tình huống này tiếp tục kêu gọi nhà cầm quyền Bắc Kinh cần tăng cường các biện pháp kích thích kinh tế, đặc biệt tập trung vào người tiêu dùng, đang gặp khó khăn vì những yếu tố bên ngoài, như chính sách thuế quan tiềm năng từ chính quyền mới của Hoa Kỳ.

Các chuyên gia cho rằng lời hứa của Tổng thống đắc cử Hoa Kỳ Donald Trump về việc áp dụng mức thuế cao đối với hàng hóa Trung Quốc có thể buộc Bắc Kinh phải đẩy nhanh quá trình tái cấu trúc nền kinh tế. Quyết định này diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đã nhiều năm cân nhắc chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng tập trung vào đầu tư và xuất khẩu sang mô hình kinh tế dựa trên tiêu dùng. Những nỗ lực này là cần thiết nhằm tìm kiếm sự phục hồi kinh tế bền vững hơn trong tương lai gần, đặc biệt là khi quan hệ thương mại giữa Trung Quốc và các đối tác lớn có thể trở nên căng thẳng hơn.

Mặc dù sản lượng công nghiệp có sự cải thiện, đầu tư tài sản cố định cũng đã tăng trưởng chậm lại, với mức tăng chỉ 3,3% trong giai đoạn 11 tháng đầu năm. Sự chậm lại này thực sự phản ánh tình trạng yếu kém trong lĩnh vực tiêu dùng nội địa, nơi mà nhiều khoản trợ cấp của chính phủ đang đóng vai trò là động lực chính cho sự tăng trưởng. Xu Tianchen, một chuyên gia kinh tế, đã chỉ ra rằng những lo ngại về sự yếu kém trong doanh số bán lẻ là có phần quá mức và có thể được lý giải bởi việc lễ hội mua sắm "Double 11" diễn ra sớm hơn.

Nhìn chung, thách thức mà Trung Quốc đối mặt không chỉ là việc khôi phục tốc độ tăng trưởng mà còn là việc điều chỉnh cơ cấu nền kinh tế để phù hợp với những biến động của thị trường toàn cầu. Để đạt được một nền kinh tế phát triển bền vững vào năm 2025, Bắc Kinh cần phải có những chiến lược phù hợp nhằm nâng cao sức mua của người tiêu dùng và cải thiện mối quan hệ thương mại với các quốc gia khác. Mặc dù đã có những dấu hiệu tích cực từ sản xuất công nghiệp, nhưng sự phụ thuộc quá lớn vào các yếu tố bên ngoài và mức tiêu dùng nội địa yếu vẫn là những vấn đề cần phải giải quyết một cách triệt để.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang đối mặt với những thách thức to lớn, các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đang khẩn trương triển khai kế hoạch cho năm 2025. Họ nhận thức rõ rằng khả năng Tổng thống Trump trở lại Nhà Trắng có thể tạo ra sức ép lớn lên nền kinh tế vốn đã yếu kém của đất nước. Các chính sách hiện tại đang hướng đến việc giải quyết khủng hoảng bất động sản kéo dài, một vấn đề đang làm giảm sút niềm tin của người tiêu dùng, bởi 70% tiền tiết kiệm của hộ gia đình được đầu tư vào lĩnh vực này.

Mặc dù có những tín hiệu đáng khích lệ từ thị trường bất động sản, như sự chậm lại trong sự giảm giá nhà, nhưng vẫn còn quá sớm để tuyên bố rằng giá nhà đã phục hồi. Việc ổn định lĩnh vực bất động sản, vốn chiếm tới 25% GDP của Trung Quốc, sẽ là chìa khóa để duy trì mục tiêu tăng trưởng 5% trong năm tới. Những cam kết vừa qua từ Hội nghị Công tác Kinh tế Trung ương đã nhấn mạnh việc tăng cường thâm hụt ngân sách và phát hành thêm nợ nhằm thúc đẩy tiêu dùng.

Dù Moody's Ratings đã nâng dự báo tăng trưởng GDP của Trung Quốc, các chuyên gia vẫn tỏ ra thận trọng. Julian Evans-Pritchard, phụ trách bộ phận kinh tế Trung Quốc tại Capital Economics, nhận định rằng mặc dù có thể thấy sự cải thiện tạm thời trong tăng trưởng nội địa, nhưng sự hỗ trợ qua các chính sách kinh tế dường như chỉ mang lại kết quả ngắn hạn. Áp lực từ các chính sách thuế quan của Hoa Kỳ dưới sự lãnh đạo của Trump có thể làm giảm mức tăng trưởng mà Trung Quốc kỳ vọng.

Tóm lại, cam kết hỗ trợ chính sách từ các nhà lãnh đạo Trung Quốc là cần thiết để ứng phó với tình hình kinh tế đầy biến động, nhưng hiệu quả của những biện pháp này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố bên ngoài, đặc biệt là quan hệ thương mại với Hoa Kỳ. Trong bối cảnh hiện tại, việc giữ vững tăng trưởng kinh tế và ổn định thị trường bất động sản sẽ là thách thức lớn đối với chính quyền Bắc Kinh trong những năm tới.