Trump “Để Ngỏ” Chính Phủ Mỹ Sở Hữu Cổ Phần AI: Người Dân Có Thể Trở Thành “Cổ Đông” Tỷ Phú?
Tổng thống Donald Trump đang nghiêm túc xem xét ý tưởng để Chính phủ Mỹ nắm cổ phần tại các ông lớn trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm giúp người dân Mỹ trực tiếp hưởng lợi từ “cơn sốt vàng” công nghệ này.
Ý tưởng nhận được sự ủng hộ từ cả giới công nghệ lẫn một số chính trị gia, nhưng cũng vấp phải tranh cãi gay gắt về rủi ro “quốc hữu hóa” công nghệ.
Tổng thống Donald Trump vừa gây chú ý mạnh khi công khai để ngỏ khả năng Chính phủ Mỹ trở thành cổ đông tại các tập đoàn AI hàng đầu thế giới. Trong cuộc trao đổi với báo chí trên chuyên cơ Không lực Một hôm 5/6, ông Trump cho biết ý tưởng trao cổ phần cho “công chúng Mỹ” để họ trở thành đối tác trực tiếp với các ông lớn công nghệ là “rất thú vị” và sẽ được thảo luận cụ thể với lãnh đạo ngành ngay trong tuần tới.
“Chúng tôi đang xem xét cách để người dân Mỹ cùng hưởng lợi từ thành công của AI. Đó sẽ là điều tuyệt vời, giúp họ giàu có hơn”, Tổng thống Trump nhấn mạnh.
Theo đó, một phần lợi nhuận từ cổ phần nhà nước có thể được đưa vào quỹ đầu tư quốc gia, sau đó phân phối lại dưới hình thức “cổ tức” cho người dân. Đây được xem là cách chia sẻ công bằng hơn thành quả từ công nghệ đang thay đổi toàn bộ nền kinh tế.
Ý tưởng không mới từ giới công nghệ
Thực tế, ý tưởng này đã được ông Sam Altman – CEO OpenAI – gợi ý với chính quyền Trump từ đầu năm 2025. OpenAI và Anthropic trước đó cũng đề xuất thành lập “Quỹ Tài sản Công” để người dân Mỹ trực tiếp nhận lợi ích từ sự bùng nổ AI. Nhiều công ty AI sắp niêm yết (IPO) với giá trị hàng nghìn tỷ USD, dự kiến tạo ra một thế hệ tỷ phú mới. Câu hỏi lớn được đặt ra là: Lợi ích khổng lồ này nên thuộc về ai?
Tại Quốc hội, Thượng nghị sĩ Bernie Sanders còn đi xa hơn khi đề xuất buộc các công ty AI chuyển giao tới 50% cổ phần cho Nhà nước để thành lập quỹ phân phối lợi ích cho toàn xã hội. Ông Sanders lập luận: “AI được xây dựng trên tri thức chung của nhân loại, vì vậy của cải nó tạo ra phải phục vụ nhân loại”.
Cả cơ hội lẫn lo ngại
Nhiều người ủng hộ cho rằng đây là cơ hội lịch sử để giảm bất bình đẳng, hỗ trợ người lao động bị ảnh hưởng bởi tự động hóa và mất việc làm. Ngược lại, một số đồng minh của Trump như David Sacks cảnh báo mạnh mẽ: Việc chính phủ can thiệp sâu và sở hữu trực tiếp có nguy cơ biến Mỹ thành “kiểu Trung Quốc”, làm chậm lại tốc độ đổi mới và mất lợi thế cạnh tranh với Trung Quốc.
Dù tranh cãi vẫn còn, sức ép từ cử tri đang tăng cao khi giá điện tăng vọt do xây dựng trung tâm dữ liệu AI, cùng nỗi lo mất việc làm trong nhiều ngành. Trên thế giới, Hàn Quốc cũng đang bàn về việc dùng thuế từ AI để trả “cổ tức công dân”.
Kết luận: Dù hình thức cụ thể vẫn chưa rõ ràng, ý tưởng của Trump đã mở ra một cuộc tranh luận lớn: Liệu AI – công nghệ mạnh nhất thế kỷ 21 – có nên mang lại lợi ích trực tiếp cho mọi người dân, hay chỉ tập trung vào tay một số ít tỷ phú công nghệ?
Tỷ lệ win đạt 88,44%
Âm trạng thái chưa tới 1% (0.54%)
Tăng trưởng tài khoản đạt 66,72%
Tham gia cộng đồng GLĐT để được cài đặt và trải nghiệm xem thông số chi tiết
